Καθ. Βασιλική Κατή. Συντονίστρια
Δρ. Κωνσταντίνα Ζωγράφου
Δρ. Όλγα Τζωρτζακάκη
Κων/να Νάσιου (Υπ. Διδ.)
Parnassius apollo (@A.Aga)
We named it “apollo”, after the butterfly Parnassius apollo, a symbol of the beauty of our wild mountains. It also refers to God Apollo, eternal teenager, God of light and protector of the fine arts, since butterflies have an ephemeral life, love light, and are themselves an art form….
In 2021 and continues to grow dynamically.
Yes! We can all be part of the program—children and adults alike. The three corresponding methods of recording butterflies have three difficulty levels. Take your phone and your camera, and on sunny days, go out in nature to record butterflies!
The first level: start with simple random recordings anywhere (R-random), by taking a picture of a butterfly and using the platform of iNaturalist to upload your photo in the apollo project. You’ll start to learn the species….
Then move to the second level: try to make a fifteen-minute point, recording all the butterflies in an area by using the mobile application ButterflyCount (Greek manual provided).
Finally, proceed to the third and most important level: conduct a 300 m transect (T-transect) by recording all butterflies in a 5-meter zone as you walk, doing several repetitions each year.
Transects are the backbone of apollo project. Did you know that 10.000 European citizens participate by conducting over 13.000 transects annually? Join this pan-European effort!
From our transects, the Grassland Butterfly Indicator is calculated. You are helping to implement the Nature Restoration Law, voted in 2024. It includes the goals for increasing butterfly populations in agricultural ecosystems and pollinator populations!
To each of the registered active volunteers, we offer:
A first core of apollo volunteers has already been created, and we hope to have the pleasure of seeing our team grow every year. We are all on this journey together. The BCL may have launched the initiative, but its success depends on your active participation. JOIN US!
Αν αγαπάς τη φύση, θαυμάζεις τα «ιπτάμενα λουλούδια» και νοιάζεσαι για την προστασία τους, τότε… είσαι υποψήφιος Απολλώνιος εθελοντής. Το apollo είναι το Ελληνικό Πρόγραμμα Παρακολούθησης των Πεταλούδων (gr-BMS). Αγωνιζόμαστε στο φως για την επιστήμη και τη φύση!
Το βαφτίσαμε “apollo”, από την πεταλούδα Parnassius apollo, σύμβολο της ομορφιάς των άγριων βουνών μας. Παραπέμπει φυσικά και στο θεό Απόλλωνα, αιώνιο έφηβο, θεό του φωτός και προστάτη των καλών τεχνών, μια που οι πεταλούδες έχουν εφήμερο βίο, αγαπούν το φως, και είναι από μόνες τους μια μορφή τέχνης…
To Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Ο συντονιστικός φορέας είναι το Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας (BCL) του Τμήματος Bιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών.
Το έτος 2021 και συνεχίζει δυναμικά…
Ναι! Όλοι μπορούμε να συμμετέχουμε στο πρόγραμμα- παιδιά και μεγάλοι. Οι τρεις μέθοδοι καταγραφής των πεταλούδων αντιστοιχούν σε τρία επίπεδα δυσκολίας. Πάρε το κινητό σου και τη φωτογραφική σου κάμερα και τις ηλιόλουστες μέρες βγες στη φύση να χαρείς τις πεταλούδες!
Το πρώτο επίπεδο: Ξεκίνα με τις τυχαίες παρατηρήσεις (R-τυχαία), φωτογραφίζοντας μια πεταλούδα και ανεβάζοντάς τη στο project apollo στην πλατφόρμα i-naturalist. Θα αρχίζεις να μαθαίνεις τα είδη….
Μετά προχώρα στο δεύτερο επίπεδο: προσπάθησε να κάνεις ένα δεκαπεντάλεπτο σημείο καταγράφοντας όλες τις πεταλούδες σε μια περιοχή χρησιμοποιώντας την εφαρμογή ButterflyCount (στα Ελληνικά).
Εν τέλει προχώρα στο τρίτο και πιο σημαντικό επίπεδο: Ξεκίνα μια διαδρομή 300 μέτρων (T-Διαδρομή) καταγράφοντας όλες τις τις πεταλούδες σε μια ζώνη 5 μέτρων καθώς περπατάς, κάνοντας πολλές επαναλήψεις κάθε χρόνο.
Οι περισσότερες πεταλούδες ζούνε μόνο 2-3 εβδομάδες. Για αυτό και οι διαδρομές πρέπει να επαναλαμβάνονται 3-8 φορές το χρόνο! Θα εκπλαγείς με το πόσο θα χαρείς από αυτή τη διαδικασία…
.
Από τις διαδρομές μας, υπολογίζεται ο δείκτης Grassland Butterfly Indicator. Βοηθάς να εφαρμοστεί ο Νόμος Αποκατάστασης της Φύσης. Ψηφίστηκε το 2024 και περιλαμβάνει στους στόχους του την αύξηση των πληθυσμών των πεταλούδων στα αγροτικά οικοσυστήματα και την αναστροφή της πτωτικής τάσης των εντόμων-επικονιαστών, όπως οι πεταλούδες.
Σε κάθε εγγεγραμμένο ενεργό εθελοντή μας προσφέρουμε:
Ο πρώτος πυρήνας των εθελοντών του apollo έχει ήδη δημιουργηθεί, και ελπίζουμε να έχουμε τη χαρά να βλέπουμε την ομάδα μας να μεγαλώνει κάθε χρόνο. Είμαστε όλοι μαζί σ’ αυτό το ταξίδι. Το BCL μπορεί να ξεκίνησε την πρωτοβουλία, αλλά η επιτυχία της εξαρτάται από την ενεργό συμμετοχή όλων μας. ΓΙΝΕ ΜΕΛΟΣ της παρέας!
Δεν είσαι μόνος! Προσφέρουμε βοήθεια και οδηγίες. Όλα τα αρχεία βρίσκονται στο κεντρικό αποθετήριο αρχείων του apollo apollo_drive - και παρουσιάζονται παρακάτω. Προτείνουμε να τα διαβάσεις με τη σειρά που εμφανίζονται στον πίνακα
File name | Content |
| Apollo_register.pdf | Οδηγίες εγγραφής και πλοήγησης στο apollo drive |
| Apollo_intro.pdf | Εισαγωγή στο apollo σε 15 ερωτήσεις |
| Apollo_sampling.pdf | Το βασικό αρχείο του προγράμματος: περιλαμβάνει λεπτομερείς οδηγίες για τις μεθόδους, την καταγραφή των πεταλούδων στη φύση, την αναγνώριση των ειδών, τη λειτουργία του apollo και χρήσιμους συνδέσμους. Your main guide. |
| Apollo_terms.pdf | Όροι και προϋποθέσεις συμμετοχής στο apollo, χρήσης και διάθεσης των δεδομένων, λίστα ευαίσθητων ειδών. |
| Apollo_butterlfy_list.xls | Κατάλογος των πεταλούδων της Ελλάδας, το καθεστώς προστασίας τους και τα ευαίσθητα είδη. |
| Apollo_platform.pdf | Οδηγίες χρήσης της πλατφόρμας eBMS |
| Apollo_app.pdf | Οδηγίες χρήσης της εφαρμογής για κινητά ButterflyCount |
| Apollo_database (folder) | Apollo_database. xlsxΠρότυπη βάση excel για την εισαγωγή καταγραφών πεταλούδων. Μόνο για όσους δεν θέλουν να χρησιμοποιήσουν τα διαδικτυακά εργαλεία. Η "παραδοσιακή" επιλογή. Apollo_database_help.pdfΟδηγίες για τη συμπλήρωση και αποστολή των δεδομένων του excel. |
| Apollo_files_EN | Τα αρχεία του apollo στα Αγγλικά |
Οι λιγότερο έμπειροι εθελοντές θα πρέπει να βασιστούν κυρίως στη φωτογράφηση των πεταλούδων στη φύση και να εργαστούν περισσότερο στο σπίτι. Οι εφαρμογές και η αυτόματη αναγνώριση βοηθούν πολύ στα πρώτα σου βήματα. Η γνώση όμως έρχεται με το χρόνο, χρησιμοποιώντας τους οδηγούς πεδίου. Αναλυτικές οδηγίες στο Butterfly_sampling.pdf. Με δυο λόγια:
| N1 | Project | Επίπεδο | Θέμα | Διάλεξη/ μάθημα | Διάρκεια | Σειρά παρακολούθησης μαθημάτων αναγνώρισης |
| EMBRACE | Βασικό-Μεσαίο | Όλα | Υλικό 12 διαλέξεων (pdf) στα Ελληνικά για (Α) την αναγνώριση και οικολογία των πεταλούδων της Ελλάδας και της Κύπρου, (Β) τις μεθόδους βιοπαρακολούθησης, (Γ) την επιστήμη των πολιτών, και (Δ) Θέματα διατήρησης και διαχείρισης | 11h | 1 | |
| 3 | EPIC | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Butterfly or moth? | 7 min | 2 |
| 4 | EPIC | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Butterfly body-the basics | 5 min | 3 |
| 5 | EPIC | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Female or male butterfly? | 5 min | 4 |
| 6 | EPIC | Προκαταρκτικό | Βιολογία/οικολογία | Butterfly Biology | 25 min | |
| 7 | EPIC | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Butterfly Anatomy (Preliminary) | 25 min | 5 |
| 8 | EPIC | Βασικό | Βιολογία/οικολογία | The role of butterflies in ecosystems | 12 min | |
| 9 | EPIC | Βασικό | Βιολογία/οικολογία | The life of butterflies: seasons, survival and signals | 15 min | |
| 10 | EPIC | Βασικό | Αναγνώριση | Butterfly Families in Europe | 12 min | 6 |
| 11 | Βασικό | Αναγνώριση | Butterfly Families in Europe | 12 min | 7 | |
| 12 | EPIC | Βασικό | Βιολογία/οικολογία | Butterfly habitats and adaptation | 12 min | |
| 13 | EPIC | Βασικό | Αναγνώριση | Butterfly Anatomy (Basic) | 5 min | |
| 14 | EPIC | Βασικό | Αναγνώριση | Spotting the difference between common butterfly species | 30 min | 8 |
| 15 | EPIC | Βασικό | Μέθοδοι/Διατήρηση | Counting butterflies: transect method | 8 min | |
| 16 | EPIC | Βασικό | Μέθοδοι/Διατήρηση | The importance of butterflies: value and threants | 5 min | |
| 17 | EPIC | Προχωρημένο | Αναγνώριση | Eastern continental and Balkan butterfly species (Part 1) | 80 min | 9 |
| 18 | EPIC | Προχωρημένο | Αναγνώριση | Eastern continental and Balkan butterfly species: Anthocharis, Colias, Leptidea, & Melitaea (Part 2) | 70 min | 10 |
| 19 | EPIC | Προχωρημένο | Αναγνώριση | Western Mediterranean Polyommatinae | 77 min | 11 |
Οι οδηγίες για την αναγνώριση των πεταλούδων είναι προσβάσιμες στο apollo-grBMS και στα ανοιχτά αρχεία για τους εθελοντές του προγράμματος παρακολούθησης των πεταλούδων από τους πολίτες. Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του apollo εδώ.
Δυο λόγια για τους αρχάριους με αγάπη από το apollo…
Θα πρέπει να βασιστείτε κυρίως στη φωτογράφηση των πεταλούδων στη φύση και να εργαστείτε περισσότερο στο σπίτι. Οι εφαρμογές και η αυτόματη αναγνώριση βοηθούν πολύ στα πρώτα σας βήματα. Η γνώση όμως έρχεται με το χρόνο, χρησιμοποιώντας τους οδηγούς πεδίου. Αναλυτικές οδηγίες στο Butterfly_sampling.pdf. Πέντε βήματα:
Ιστοσελίδες-οδηγοί-μαθήματα-εφαρμογές
Κεντρικές πλατφόρμες
Let’s now go through the five steps to join the program and start the beautiful journey to the butterfly world… The steps are here, and detailed instructions are in Apollo_register.pdf.
Download the files from apollo_drive on your computer.
Read first the two following files (time needed 1.-1.5 h). Apollo_info.pdf and Αpollo_sampling.pdf. Now you have a complete picture of the program and how it works.
Read the terms of participation in Apollo_terms.pdf (time 15-20′).
Based on your level of knowledge about butterflies and the time you can spare, you can choose one or more sampling methods you want to apply and then declare them on the entry form. The methods are presented in the file you have already read – Apollo_sampling.pdf.
Fill in your details in the registration form of the University of Ioannina BCL_apollo_register.
Ας δούμε τώρα τα βήματα για να ενταχθείτε στο πρόγραμμα και να ξεκινήσετε το όμορφο ταξίδι στον κόσμο των πεταλούδων… Τα βήματα είναι εδώ και οι λεπτομερείς οδηγίες βρίσκονται στο Apollo_register.pdf.
Κατεβάστε τα αρχεία από το apollo_drive στον υπολογιστή σας.
Διαβάστε πρώτα τα δύο παρακάτω αρχεία (χρόνος 1.00 1.30). Apollo_info.pdf και Αpollo_sampling.pdf. Τώρα έχετε μια πλήρη εικόνα του προγράμματος και του τρόπου λειτουργίας του.
Διαβάστε τους όρους συμμετοχής στο Apollo_terms.pdf (χρόνος 15-20′).
Το πρόγραμμα apollo λειτουργεί δημοκρατικά, με πάθος, καλή θέληση και εθελοντικό χρόνο από όλους μας! Κοινό ήθος της ομάδας είναι η αυστηρή αποφυγή οποιασδήποτε βλάβης των πεταλούδων και των ενδιαιτημάτων τους και η μη ανοιχτή δημοσιοποίηση των τοποθεσιών ευαίσθητων ειδών που απειλούνται από τη συλλογή. Εάν συμφωνείτε με τους όρους συμμετοχής, παρακαλούμε προχωρήστε στο επόμενο βήμα
Με βάση το επίπεδο των γνώσεών σας σχετικά με τις πεταλούδες και το χρόνο που μπορείτε να διαθέσετε, μπορείτε να επιλέξετε μία ή περισσότερες μεθόδους δειγματοληψίας που θέλετε να εφαρμόσετε και στη συνέχεια να τις δηλώσετε στη φόρμα συμμετοχής. Οι μέθοδοι παρουσιάζονται στο αρχείο που έχετε ήδη διαβάσει – Apollo_sampling.pdf.
Συμπληρώστε τα στοιχεία σας στη φόρμα εγγραφής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων BCL_apollo_register.
Στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος apollo/GR-BMS, ενθαρρύνουμε ενεργά τις τοπικές πρωτοβουλίες για την καθιέρωση περιφερειακών προγραμμάτων παρακολούθησης πεταλούδων. Αυτά τα περιφερειακά σχήματα λειτουργούν μεν υπό την ομπρέλα του apollo, αλλά είναι ανεξάρτητα και καθοδηγούνται από αφοσιωμένους περιφερειακούς συντονιστές που φέρνουν τη δική τους μοναδική ενέργεια και δημιουργικότητα. Μαζί συμβάλλουμε στην καλλιέργεια γνώσης, πάθους και ενθουσιασμού για τις πεταλούδες σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Το 2025, έχουμε τη χαρά να καλωσορίσουμε το υπέροχο σχήμα της Κέρκυρας, υπό την καθοδήγηση του Corfu Butterfly Conservation. Το πάθος και η αφοσίωσή τους προσθέτουν πολύτιμη ενέργεια στην εθνική προσπάθεια και ανυπομονούμε να δούμε τη συνεισφορά τους να απογειώνεται. Μείνετε συντονισμένοι και επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του CBC.
Χρηματοδότηση: Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους ακόλουθους χορηγούς που πίστεψαν στην προσπάθειά μας και μας στήριξαν οικονομικά: Εθνικό Κέντρο Περιβάλλοντος & Αειφόρου Ανάπτυξης – ΕΚΠΑΑ (τώρα ΟΦΥΠΕΚΑ), Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας (BCL), Butterfly Conservation Europe (BCE), LandArt productions EE, Οικομουσείο Ζαγορίου. Η οικονομική διαχείριση πραγματοποιείται από την πιστοποιημένη κατά ISO διοικητική δομή της Επιτροπής Ερευνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Ευχαριστίες: Στον Νίκο Φιλιππίδη, εθελοντή του apollo που σχεδίασε το λογότυπο, στην εταιρεία sayWow για την υποστήριξη της ιστοσελίδας, στα μέλη του BCL που συμβάλλουν στη λειτουργία του apollo, και σε όλους τους Απολλώνιους εθελοντές που δίνουν χρόνο και αγάπη και μας ενθαρρύνουν να συνεχίσουμε.
N1 | Project | Επίπεδο | Θέμα | Διάλεξη/ μάθημα | Διάρκεια | Σειρά παρακολούθησης μαθημάτων αναγνώρισης |
Βασικό-Μεσαίο | Όλα | Υλικό 12 διαλέξεων (pdf) στα Ελληνικά για (Α) την αναγνώριση και οικολογία των πεταλούδων της Ελλάδας και της Κύπρου, (Β) τις μεθόδους βιοπαρακολούθησης, (Γ) την επιστήμη των πολιτών, και (Δ) Θέματα διατήρησης και διαχείρισης | 1 | |||
3 | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Butterfly or moth? | 2 | ||
4 | EPIC | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Butterfly body-the basics | 3 | |
5 | EPIC | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Female or male butterfly? | 4 | |
6 | EPIC | Προκαταρκτικό | Βιολογία/οικολογία | Butterfly Biology | ||
7 | EPIC | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Butterfly Anatomy (Preliminary) | 5 | |
8 | EPIC | Βασικό | Βιολογία/οικολογία | The role of butterflies in ecosystems | ||
9 | EPIC | Βασικό | Βιολογία/οικολογία | The life of butterflies: seasons, survival and signals | ||
10 | EPIC | Βασικό | Αναγνώριση | Butterfly Families in Europe | 6 | |
11 | Βασικό | Αναγνώριση | Butterfly Families in Europe | 7 | ||
12 | EPIC | Βασικό | Βιολογία/οικολογία | Butterfly habitats and adaptation | ||
13 | EPIC | Βασικό | Αναγνώριση | Butterfly Anatomy (Basic) | ||
14 | EPIC | Βασικό | Αναγνώριση | Spotting the difference between common butterfly species | 8 | |
15 | EPIC | Βασικό | Μέθοδοι/Διατήρηση | Counting butterflies: transect method | ||
16 | EPIC | Βασικό | Μέθοδοι/Διατήρηση | The importance of butterflies: value and threants | ||
17 | EPIC | Προχωρημένο | Αναγνώριση | Eastern continental and Balkan butterfly species (Part 1) | 9 | |
18 | EPIC | Προχωρημένο | Αναγνώριση | Eastern continental and Balkan butterfly species: Anthocharis, Colias, Leptidea, & Melitaea (Part 2) | 10 |
Οι οδηγίες για την αναγνώριση των πεταλούδων είναι προσβάσιμες στο apollo-grBMS και στα ανοιχτά αρχεία για τους εθελοντές του προγράμματος παρακολούθησης των πεταλούδων από τους πολίτες. Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του apollo εδώ.
Δυο λόγια για τους αρχάριους με αγάπη από το apollo…
Θα πρέπει να βασιστείτε κυρίως στη φωτογράφηση των πεταλούδων στη φύση και να εργαστείτε περισσότερο στο σπίτι. Οι εφαρμογές και η αυτόματη αναγνώριση βοηθούν πολύ στα πρώτα σας βήματα. Η γνώση όμως έρχεται με το χρόνο, χρησιμοποιώντας τους οδηγούς πεδίου. Αναλυτικές οδηγίες στο Butterfly_sampling.pdf. Πέντε βήματα:
Ιστοσελίδες-οδηγοί-μαθήματα-εφαρμογές
Κεντρικές πλατφόρμες