Project

LIVEMOUNT

Project info

Τίτλος
LIVEMOUNT: Επιτυγχάνοντας την αειφορία της κτηνοτροφίας στα ψηλά βουνά υπό την κλιματική αλλαγή
Έτος
2024-2025
Χρηματοδότηση
Συντονιστής
Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας
Συνεργαζόμενοι Φορείς
AUA,UP,UTH

*Το έργο χρηματοδοτείται (ή χρηματοδοτήθηκε) από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.) στο πλαίσιο της Προκήρυξης: Χρηματοδότηση της Βασικής Έρευνας (Οριζόντια υποστήριξη όλων των Επιστημών), Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Ελλάδα 2.0). Αριθμός πρότασης: 015451.

Ομάδα έργου

Καθηγήτρια Βασιλική Κατή – Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (ΠΙ). Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών & Τεχνολογιών. Επικεφαλής του Εργαστηρίου Διατήρησης της Βιοποικιλότητας (BCL).

Αναπληρωτής Καθηγητής Γιώργος Φωτιάδης – Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΓΠΑ), Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Δασική Βοτανική- Γεωβοτανική.

Asst. Prof. George Adamidis – University of Patras (UP), Department of Biology, Plant Functional Biology

Καθηγητής Μιχαήλ Βραχνάκης – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (ΠΘ), Τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου & Σχεδιασμού, Λιβαδοπονική επιστήμη.

ΠΙ:

Επίκουρος Καθηγητής Χαρίλαος Γιώτης, λειτουργική βιολογία φυτών
Δρ. Κωνσταντίνα Ζωγράφου, εντομολόγος
Δρ. Όλγα Τζωρτζακάκη, εντομολόγος
Δρ. Χαριτάκης Παπαϊωάννου, βιολόγος
Δρ. Χριστίνα Κασσάρα, βιολόγος
Δρ. Γιώργος Ηλιόπουλος, βιολόγος
Κωνσταντίνα Νάσιου, βιολόγος, Υπ. Διδάκτορας
Αποστόλης Στεφανίδης, βιολόγος, Υπ. Διδάκτορας
Νίκη Ευαγγελοπούλου, οικονομολόγος, επιστημονική βοηθός
Ευφροσύνη Βαρούχα, βιολόγος, επιστημονική βοηθός

ΠΘ:

Αναπληρωτής Καθηγητής Ιωάννης Καζόγλου, γεωπόνος/ λιβαδοπόνος
Καθηγητής Νικόλαος Γκουγκουλιάς, γεωπόνος/χημικός
Δημήτριος Οικονόμου, γεωπόνος, Υπ. Διδάκτορας
Πηνελόπη Αλεξάκη, οικονομολόγος, επιστημονική βοηθός

Στόχος

Επίτευξη της βιώσιμης κτηνοτροφίας στα ορεινά λιβάδια σε συνθήκες αυξανόμενης ξηρασίας, μέσω της διατήρησης της βιοποικιλότητας και των λειτουργιών του οικοσυστήματος.

Ερευνητικά ερωτήματα

Δράσεις

1.

Δειγματοληψία φυτών, Ορθοπτέρων και πεταλούδων. Συλλογή δεδομένων λειτουργικών χαρακτηριστικών των φυτών, ιδιοτήτων του εδάφους, οικοφυσιολογικών διαδικασιών, και βοσκοϊκανότητας. Παραγωγή βάσεων δεδομένων.

2.

Ανάλυση δεδομένων (π.χ. μοντελοποίηση, χαρτογράφηση )

3.

Συγγραφή επιστημονικών εργασιών

4.

Διάχυση αποτελεσμάτων σε πολιτικό, κοινωνικοοικονομικό και πρακτικό επίπεδο

Ιδέα & Μέθοδοι

Περιοχή μελέτης

Η περιοχή μελέτης καλύπτει επτά βουνά που προστατεύονται, όλα, από το δίκτυο Natura 2000: Σμόλικας (GR2130002), Τύμφη (GR2130009), Μιτσικέλι (GR2130008), Λάκμος (GR2130007), Αθαμανικά Όρη (GR2110002), Οίτη (GR2440004) και Παρνασσός (GR2450005). Η διαχείρισή 6 τους επιτελείται από τρεις Μονάδες Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΜΔΠ) που υπάγονται στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).

Επιλογή δειγματοληπτικών επιφανειών (ΔΠ)

Θα εστιάσουμε σε ποολίβαδα που εντοπίζονται σε μεγάλα υψόμετρα (>1,000 m) κατά μήκος της οροσειράς της Πίνδου (π.χ. τύποι οικοτόπων 4090 ή 6230: παράρτημα Ι της Οδηγίας των Οικοτόπων (92/43/ΕΟΚ)).
Θα ορίσουμε μία διττή διαβάθμιση της έντασης βόσκησης και της ξηρασίας στην περιοχή μελέτης και θα επιλέξουμε τουλάχιστον 25 ΔΠ για να μεγιστοποιήσουμε το εύρος αυτής της διαβάθμισης (διαφορετικές κλιματικές συνθήκες και πυκνότητες ζωικού κεφαλαίου).

Τάξα – στόχοι

Επιλέξαμε τρείς ταξινομικές ομάδες – φυτά, Ορθόπτερα και πεταλούδες – που αντιστοιχούν σε διαφορετικά τροφικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά (π.χ. παραγωγή βιομάζας, κύκλος θρεπτικών ουσιών και επικονίαση), είναι ευαίσθητες μικροκλιματικές δείκτες και ανταποκρίνονται σε μεγάλο βαθμό στην αλλαγή του καθεστώτος βόσκησης.

Μεθοδολογικές προσεγγίσεις

Ταξινομική: Θα μελετήσουμε την επίδραση της βόσκησης/κλιματικής αλλαγής στα πρότυπα ποικιλότητας και τη δομή κοινότητας των τριών τάξων, κατά μήκος της διττής διαβάθμισης πιέσεων. Θα χρησιμοποιήσουμε τυπικές μεθόδους πεδίου (π.χ. πρωτόκολλα, «εμφωλευμένη» δειγματοληψία) για να δημιουργήσουμε μία βάση δεδομένων για τις ταξινομικές ομάδες μας και θα αναλύσουμε τα δεδομένα μας με κατάλληλες μεθόδους μοντελοποίησης (π.χ. Γενικευμένα Γραμμικά Μοντέλα (GLMs) ή Γενικευμένα Προσθετικά Μοντέλα μικτών αποτελεσμάτων (GAMMs)).

Λειτουργική: Θα μελετήσουμε πώς η βόσκηση μεταβάλλει τις οικοσυστημικές λειτουργίες σε διαφορετικά επίπεδα ξηρασίας. Θα συλλέξουμε δεδομένα επί των λειτουργικών χαρακτηριστικών των φυτών, των ιδιοτήτων του εδάφους, των οικοφυσιολογικών διαδικασιών, και της βοσκοϊκανότητας, και θα παραδώσουμε μία αντίστοιχη βάση δεδομένων. Θα χρησιμοποιήσουμε μοντέλα δομικών εξισώσεων (SEM) για να αναλύσουμε τα δεδομένα μας.

Σύνθεση: Θα συλλέξουμε στοιχεία για το ζωικό κεφάλαιο (κεφάλια βοοειδών, αιγοπροβάτων), την παραγωγή (γάλα, κρέας) και τα υποκατάστατα τους σε ετήσια βάση για την Ελλάδα, αξιοποιώντας ανοιχτές ή κρατικές βάσεις δεδομένων. Θα παραδώσουμε έναν χάρτη βιώσιμης βόσκησης με τα τρέχοντα προτεινόμενα επίπεδα έντασης βόσκησης, τα οποία θα καθοριστούν και για το μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη την αύξηση της ξηρασίας. Θα συνδέσουμε τα επιστημονικά μας ευρήματα με την πολιτική και την πράξη, σε ένα ευρύ κοινωνικοοικονομικό και πολιτικό πλαίσιο, σε Εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Γρήγορη αναζήτηση