Ευρωπαϊκό σύστημα παρακολούθησης επικονιαστών
• συλλέγει εναρμονισμένα δεδομένα για την κατάσταση και τις τάσεις των πληθυσμών των εντόμων επικονιαστών σε όλη την Ευρώπη
• Υποστηρίζει την αξιόπιστη και συγκρίσιμη συλλογή δεδομένων για τις άγριες μέλισσες, τις πεταλούδες και νυχτοπεταλούδες, τα δίπτερα και άλλους επικονιαστές.
• Συνδέεται με τον Κανονισμό Αποκατάστασης της Φύσης (2024) για την αναστροφή της μείωσης των επικονιαστών
Το πρόγραμμα EPIC (European Pollinator Identification Courses) αφορά στα Ευρωπαϊκά μαθήματα αναγνώρισης των εντόμων επικονιαστών.
• Στόχος του είναι η ενίσχυση των γνώσεων και των δεξιοτήτων για τη δειγματοληψία και ταυτοποίηση των ειδών των επικονιαστών στα κράτη μέλη της ΕΕ.
• Περιλαμβάνει τρία υπο-έργα: για τις μέλισσες, για τις πεταλούδες και για τις συρφίδες (Δίπτερα)
Η μαθητική εστία Κόνιστας θα φιλοξενήσει το θερινό σχολείο. Βρίσκεται μόλις 800 μέτρα από την κεντρική πλατεία της Κόνιτσας, όπου βρίσκεται και ο σταθμός ΚΤΕΛ.
[1] Κεντρική Πλατεία και σταθμός ΚΤΕΛ
[2] ΚΕΠΕΑ Κόνιτσας: Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Συντεταγμένες: 40,048147; 20,744292
[3] Διαμονή: Μαθητική Εστία Κόνιτσας Συντεταγμένες: 40,049103; 20,743653
Διαδρομή από την κεντρική πλατεία (1) στον τόπο διεξαγωγής (2-3): https://goo.gl/maps/hGKiMRMKHzyjGVuv8
Εάν έχετε προβλήματα υγείας (επιληψία, καρδιακές παθήσεις, σοβαρές αλλεργίες κ.λπ.), συμβουλευτείτε έναν γιατρό πριν από την υποβολή της αίτησης. Παρόλο υπάρχει κέντρο υγείας στην Κόνιτσα, η συμμετοχή γίνεται με δική σας ευθύνη. Απαιτείται ασφάλιση υγείας.
Το σχολείο μας καλωσορίζει
Αν δουλεύετε ήδη χρόνια ερευνητικά στην ομάδα αυτή, λίγες μέρες παρακολούθησης των online μαθημάτων, και αυτο-εκπαίδευσης πλέον της συμμετοχής σας στην Κόνιτσα θα αρκούν για να πιστοποιήσετε τις γνώσεις σας.
Αν γνωρίζετε λίγα είδη θα χρειαστείτε σημαντική επένδυση χρόνου αυτοεκπαίδευσης.Ανάλογα με το επίπεδο γνώσεών σας θα χρειαστείτε από λίγες βδομάδες έως και τρεις μήνες.
Η αυτοεκπαίδευσή σας περιλαμβάνει
Οδηγίες θα δοθούν στο πρώτο διαδικτυακό σεμινάριο του EPIC-Butterlfy.
Αν δεν έχετε καμία εμπειρία στην ομάδα αυτή, είναι προτιμότερο να μην αιτηθείτε. Μάθετε τις πεταλούδες φέτος, και θα υπάρξει μάλλον και δεύτερη ευκαιρία του χρόνου (2027).
Η πρώτη επιλογή θα γίνει από το Φορέα Διοργάνωσης και η λίστα των συμμετεχόντων θα γνωστοποιηθεί/εγκριθεί στο ΥΠΕΝ και στο Butterfly Conservation Europe.
Οι υποψήφιοι θα πρέπει να διαμένουν στην Ελλάδα και να θέλουν να εργαστούν στο EU-POMS. Θα πρέπει απαραίτητα να έχουν άδεια οδήγησης (ή να προτίθενται να αποκτήσουν) και δυνατότητα μετακίνησης με ΙΧ ή 4Χ4 στο μέλλον ώστε να μπορούν να εργαστούν στο EU-PoMS.
Η πρόσκληση για υποβολή αίτησης συμμετοχής θα είναι ανοιχτή. Δεν υπάρχουν κριτήρια αποκλεισμού. Τα εξής κριτήρια θα συνεκτιμηθούν για την επιλογή των πιο έμπειρων υποψηφίων στη δειγματοληψία των πεταλούδων.
Στη φόρμα υποβολής θα ζητηθούν και θα συνεκτιμηθούν θετικά:
Στόχος της ομάδας διοργάνωσης είναι η επιλογή υποψηφίων με ήδη υπάρχουσα γνώση και εμπειρία στις πεταλούδες, ώστε να υλοποιηθεί απρόσκοπτα το EU-PoMS και η δημιουργία δεξιοτήτων στους νέους για τη συνέχιση και διεύρυνσή του. Επομένως, θα επιλεγούν οι 15 πιο έμπειροι υποψήφιοι και επιπλέον 5 υποψήφιοι για την απόκτηση γνώσεων, με επίκεντρο τους νέους ερευνητές και φοιτητές. Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων έχει αιτηθεί συνέχιση του προγράμματος και του χρόνου (2027) για την εκπαίδευση μεγαλύτερου αριθμού ταξινομιστών στις πεταλούδες.
Οι συμμετέχοντες στο EPIC-butterfly θα πρέπει:
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις αίτησης υποψηφιότητας πολύ έμπειρων υποψηφίων με μη δυνατότητα παρακολούθησης του θερινού σχολείου για προσωπικούς λόγους, θα δοθεί η δυνατότητα παρουσίασης των εξετάσεων πιστοποίησης, εφόσον πληρούνται τα λοιπά 1-3.
Το Παν/ο καλύπτει:
Οι συμμετέχοντες καλύπτουν:
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών & Τεχνολογιών, Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας (BCL)
vkati@uoi.gr
Η Κική είναι Καθηγήτρια στο Τμήμα ΒΕΤ και επικεφαλής του BCL. Είναι βιολόγος με διδακτορικό στη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Έχει εξειδίκευση στην οικολογία διατήρησης πολλών ζωικών ομάδων, από ακρίδες και πεταλούδες έως ερπετοπανίδα, πτηνά και μεγάλα θηλαστικά. Δημιουργεί πρωτογενείς βάσεις δεδομένων βιοποικιλότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στα ορεινά οικοσυστήματα της Μεσογείου. Σήμερα εργάζεται ερευνητικά στη βιώσιμη ορεινή κτηνοτροφία, στη διατήρηση της βιοποικιλότητας των δασών, στο βιώσιμο χωροταξικό σχεδιασμό των αιολικών πάρκων, τη συνδεσιμότητα των πληθυσμών του αγριόγιδου, τη διατήρηση απειλούμενων ειδών εντομοπανίδας, στα παλιά αρχέγονα δάση και σε θέματα πολιτικής. Το εργαστήριό της παρέδωσε τον χάρτη των περιοχών άνευ δρόμων της Ελλάδας, βάσει του οποίου δημιουργήθηκε η νομοθεσία των “Απάτητων Βουνών”. Συντονίζει το «apollo-grBMS», το εθνικό εθελοντικό πρόγραμμα επιστήμης των πολιτών για την παρακολούθηση των ελληνικών πεταλούδων.
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών & Τεχνολογιών, Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας (BCL)
dina.zografou@uoi.gr
Η Ντίνα ήταν, μέχρι πρόσφατα, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Οικολογίας και Εξέλιξης του Πανεπιστημίου της Βέρνης. Έλαβε το διδακτορικό της στις πεταλούδες από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων το 2015. Η έρευνά της επικεντρώνεται στη μελέτη και την πρόβλεψη του τρόπου με τον οποίο η κλιματική αλλαγή οδηγεί στη μείωση των απειλούμενων ειδών εντόμων, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο τροποποιεί τις αλληλεπιδράσεις των ειδών και επηρεάζει τις λειτουργίες του οικοσυστήματος που παρέχουν. Πρόσφατα ολοκλήρωσε τη μεταδιδακτορική της έρευνα με υποτροφία ΕΛΙΔΕΚ όπου μελέτησε το πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τα πρότυπα σωματικού μεγέθους των πεταλούδων σε παγκόσμια κλίμακα (MEIOSIS). Δίδαξε στο ΒΕΤ το μάθημα «Πανίδα της Ελλάδας: χερσαία ασπόνδυλα». Είναι στην ομάδα συντονισμού του “apollo-grBMS”
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών & Τεχνολογιών, Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας (BCL)
k.nasiou@uoi.gr
Η Κωνσταντίνα είναι υποψήφια διδάκτορας (από το 2024) στο BCL. Η έρευνά της επικεντρώνεται στα πρότυπα ποικιλότητας των πεταλούδων, των ορθόπτερων και των επικονιαστών στα ορεινά οικοσυστήματα, κατά μήκος της διαβάθμισης της έντασης της βόσκησης και της ξηρασίας στην οροσειρά της Πίνδου. Είναι βιολόγος και έχει εκπονήσει τη διπλωματική της εργασία με θέμα τα πρότυπα ποικιλότητας των πεταλούδων και των ορθόπτερων στα βουνά Τύμφη και Σμόλικας. Έχει εργαστεί σε πολλά ερευνητικά έργα με αντικείμενο τις πεταλούδες και είναι στην ομάδα συντονισμού του apollo-grBMS
N1 | Project | Επίπεδο | Θέμα | Διάλεξη/ μάθημα | Διάρκεια | Σειρά παρακολούθησης μαθημάτων αναγνώρισης |
Βασικό-Μεσαίο | Όλα | Υλικό 12 διαλέξεων (pdf) στα Ελληνικά για (Α) την αναγνώριση και οικολογία των πεταλούδων της Ελλάδας και της Κύπρου, (Β) τις μεθόδους βιοπαρακολούθησης, (Γ) την επιστήμη των πολιτών, και (Δ) Θέματα διατήρησης και διαχείρισης | 1 | |||
3 | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Butterfly or moth? | 2 | ||
4 | EPIC | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Butterfly body-the basics | 3 | |
5 | EPIC | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Female or male butterfly? | 4 | |
6 | EPIC | Προκαταρκτικό | Βιολογία/οικολογία | Butterfly Biology | ||
7 | EPIC | Προκαταρκτικό | Αναγνώριση | Butterfly Anatomy (Preliminary) | 5 | |
8 | EPIC | Βασικό | Βιολογία/οικολογία | The role of butterflies in ecosystems | ||
9 | EPIC | Βασικό | Βιολογία/οικολογία | The life of butterflies: seasons, survival and signals | ||
10 | EPIC | Βασικό | Αναγνώριση | Butterfly Families in Europe | 6 | |
11 | Βασικό | Αναγνώριση | Butterfly Families in Europe | 7 | ||
12 | EPIC | Βασικό | Βιολογία/οικολογία | Butterfly habitats and adaptation | ||
13 | EPIC | Βασικό | Αναγνώριση | Butterfly Anatomy (Basic) | ||
14 | EPIC | Βασικό | Αναγνώριση | Spotting the difference between common butterfly species | 8 | |
15 | EPIC | Βασικό | Μέθοδοι/Διατήρηση | Counting butterflies: transect method | ||
16 | EPIC | Βασικό | Μέθοδοι/Διατήρηση | The importance of butterflies: value and threants | ||
17 | EPIC | Προχωρημένο | Αναγνώριση | Eastern continental and Balkan butterfly species (Part 1) | 9 | |
18 | EPIC | Προχωρημένο | Αναγνώριση | Eastern continental and Balkan butterfly species: Anthocharis, Colias, Leptidea, & Melitaea (Part 2) | 10 |
Οι οδηγίες για την αναγνώριση των πεταλούδων είναι προσβάσιμες στο apollo-grBMS και στα ανοιχτά αρχεία για τους εθελοντές του προγράμματος παρακολούθησης των πεταλούδων από τους πολίτες. Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του apollo εδώ.
Δυο λόγια για τους αρχάριους με αγάπη από το apollo…
Θα πρέπει να βασιστείτε κυρίως στη φωτογράφηση των πεταλούδων στη φύση και να εργαστείτε περισσότερο στο σπίτι. Οι εφαρμογές και η αυτόματη αναγνώριση βοηθούν πολύ στα πρώτα σας βήματα. Η γνώση όμως έρχεται με το χρόνο, χρησιμοποιώντας τους οδηγούς πεδίου. Αναλυτικές οδηγίες στο Butterfly_sampling.pdf. Πέντε βήματα:
Ιστοσελίδες-οδηγοί-μαθήματα-εφαρμογές
Κεντρικές πλατφόρμες
Η μαθητική εστία Κόνιστας θα φιλοξενήσει το θερινό σχολείο. Βρίσκεται μόλις 800 μέτρα από την κεντρική πλατεία της Κόνιτσας, όπου βρίσκεται και ο σταθμός ΚΤΕΛ.
[1] Κεντρική Πλατεία και σταθμός ΚΤΕΛ
[2] ΚΕΠΕΑ Κόνιτσας: Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Συντεταγμένες: 40,048147; 20,744292
[3] Διαμονή: Μαθητική Εστία Κόνιτσας Συντεταγμένες: 40,049103; 20,743653
Διαδρομή από την κεντρική πλατεία (1) στον τόπο διεξαγωγής (2-3): https://goo.gl/maps/hGKiMRMKHzyjGVuv8
Το EPIC-Butterfly συντονίζεται από το BCL (Biodiversity Conservation Lab) του Τμήματος Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
Το EPIC Butterfly χρηματοδοτείται από σύμβαση παροχής υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Σύμβαση αριθ. 090201/2024/927784/SER/ENV.D2). Διευθύνεται από το UK Centre for Ecology and Hydrology και περιλαμβάνει δύο σημαντικούς εταίρους: Butterfly Conservation Europe και το Office Pour les Insectes et leur Environnement (OPIE).
Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων υπέγραψε σύμβαση για τη διοργάνωση του θερινού σχολείου και τη διενέργεια των δυο διαδικτυακών σεμιναρίων με το Butterfly Conservation Europe.
Ο δήμος της Κόνιτσας υποστηρίζει ευγενικά την εκδήλωση προσφέροντας διαμονή στη μαθητική εστία του.
Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Κόνιτσας διαθέτει τους χώρους τους (αίθουσα διαλέξεων και εργαστήρια).
Επιπλέον: επισκεφτείτε το apollo-grBMS και:
Η εφαρμογή και η πλατφόρμα eBMS είναι συνδεδεμένες, οπότε συνδέεστε με το ίδιο όνομα χρήστη και κωδικό πρόσβασης.
Οι κάρτες χρησιμοποιούνται κανονικά. Ωστόσο, συνιστάται να έχετε μαζί σας και λίγα μετρητά, καθώς σε ορισμένα τοπικά καταστήματα στα χωριά τα μετρητά είναι ο κύριος τρόπος πληρωμής.
Πρώτα πρέπει να φτάσετε στην πόλη των Ιωαννίνων. Τρεις γραμμές την ημέρα συνδέουν τα Ιωάννινα με την Κόνιτσα (60 λεπτά η διάρκεια του ΚΤΕΛ). Δείτε τα δρομολόγια στο Σταθμό των λεωφορείων Ιωαννίνων https://ktelioannina.gr/en/
Τα υπόλοιπα δεν τα χρειάζεστε, αλλά τα αναγράφουμε αν κάποιος έρχεται αεροπορικώς από νησί.
Η καλύτερη λύση μειωμένου οικολογικού αποτυπώματος είναι να μετακινηθείτε με ΚΤΕΛ ή με αυτοκίνητο ομαδικά.
Κωνσταντίνα Νάσιου
Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας (BCL), Τμήμα ΒΕΤ, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
email: k.nasiou@uoi.gr